Ένα νοσταλγικό οδοιπορικό στη Βόρειο Ιταλία, στα χνάρια της επικής δράσης του Έντζο Φεράρι, του μεγαλύτερου πιλότου όλων των εποχών Τάτσιο Νουβολάρι, του οποίου τον τάφο προσκυνήσαμε, και του πολυνίκους του Λε Μαν Αλεσάντρο Πιεργκουίντι.
Του Σπύρου Πέττα
ΜΑΝΤΟΒΑ
O Τάτσιο Νουβολάρι, o πιο επιφανής πολίτης της Μάντοβα, κατέκτησε 53 καταμετρημένες νίκες σε πρωταθληματικά και μη Grand Prix προ και μετά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι συνθήκες τότε στους αγώνες ήταν πολύ πιο επικίνδυνες: δημόσιοι δρόμοι, χώμα, σκόνη και χαλίκι στο κακοτράχαλο οδόστρωμα, πολύ στενά ελαστικά, σχεδόν μηδαμινά μέτρα ασφαλείας και «θηριώδεις» ισχείς, της σφαίρας των τριακοσίων και άνω ίππων. Μιλάμε για τον Τάτσιο Νουβολάρι, τον μεγαλύτερο πιλότο όλων των εποχών, πολύ μεγαλύτερο σε όλα τα επίπεδα, τους αριθμούς και τις απόψεις από τον Σένα και τον Σουμάχερ, τον ημίθεο της οδήγησης…
Ο Νουβολάρι υπήρξε ο πρώτος που έθεσε πλαίσια αγωνιστικής οδήγησης που ισχύουν ακόμη και σήμερα. Ήταν η τεχνική της οδήγησης του στριψίματος του τιμονιού με σταυρωμένα, αλλά και σε ορθή γωνία σε σχέση με τον κορμό, τα χέρια, αυτό που στα αγγλικά καλείται «cross arm», και ο πρώτος διδάξας της προτοποθέτησης, δηλαδή της προκλητής πλαγιολίσθισης με απότομη στροφή του τιμονιού στην είσοδο και κατόπιν έλεγχος και έξοδος με ανάποδο τιμόνι, αλλιώς «ντεραπάζ», με πολλά – πολλά χιλιόμετρα την ώρα!
Το πρώτο σχολείο, ωστόσο, του Νουβολάρι ήταν οι μοτοσικλέτες. Με αυτές της αγγλικής Norton κατέκτησε εγχώρια πρωταθλήματα στην Ιταλία και συνολικά πάνω από 50 νίκες, ξεπερνώντας έτσι τις 103 του… Χάμιλτον. Η οδήγηση με μοτοσικλέτα οξύνει τις αισθήσεις και προσαρμόζει εκπληκτικά το σώμα και τα αντανακλαστικά στην κίνηση. Και ο Τάτσιο Νουβολάρι υπήρξε ο πρώτος γνωστός επιτυχημένος διδάξας. Με την έννοια ότι αφού κατέκτησε τίτλους στις μοτοσικλέτες, κατόπιν κατέκτησε και στα Grand Prix της προπολεμικής Formula 1. Τον ακολούθησαν και άλλοι, όπως ο «big little» Τζον Σέρτις, πρώτος και καλύτερος με επτά παγκόσμιους τίτλους στις μοτοσικλέτες και έναν στη Formula 1 (με Ferrari 156 «Direct Injection» το 1964 στον «τελικό θρίλερ» της Μαγκνταλένα Μιτσούκα στο Μεξικό), σε πολύ χαμηλότερη κλίμακα ο ηρωικός Μάικ Χέιλγουντ (βούτηξε στις φλόγες για να σώσει τον Νίκι Λάουντα στο Νίρμπουγκρινγκ το 1976, μαζί με τους Μερτσάριο και Λούνγκερ), ενώ τη δόξα του προσπάθησε, αλλά απέτυχε να μιμηθεί ολοκληρωμένα ο Βαλεντίνο Ρόσι.
Εναντίον του Βάρτσι…
Σε κάθε δράση υπάρχει και η αντίδραση. Ο μεγάλος αντίπαλος του Νουβολάρι ήταν ο Άκιλε Βάρτσι. Μανιοκαταθλιπτικός, γυναικάς, είχε άδοξο τέλος από υπερδοσολογία ναρκωτικών. Ωστόσο υπήρξε ένας μεγάλος καλλιτέχνις του τιμονιού και σημείωσε αντίστοιχες επιτυχίες. Με τον Νουβολάρι μοιράστηκαν τις νίκες, αλλά ο Νουβολάρι κέρδιζε πάντα το κάτι παραπάνω.
Η ιστορία με τα... «φώτα» των Mille Miglia του 1930 έχει περάσει στο θρύλο. Κανείς δεν μπορεί να εξιστορίσει με ακρίβεια αν είναι αλήθεια ή όχι. Αυτός θέλει τον Νουβολάρι να πλησιάζει κατά τη διάρκεια της νύχτας τον Βάρτσι με σβηστά τα φώτα και να τον προσπερνά εμβρόντητο με αναμμένα με σκοπό να τον αιφνιδιάσει!
Μεγαλοφυία εν δράσει…
Το 1932 στο Grand Prix του Μαυροβουνίου, σε ένα «κολασμένο» «σιρκουί» καλυμμένο με σκόνη ο Νουβολάρι έδειξε μια ακόμη πτυχή της ιδιοφυίας, του απαράμιλλου θάρρους του αν θέλετε. Ο θρύλος εξιστορεί ότι είχε ανακαλύψει μια «εναλλακτική» γραμμή μέσα από ένα... βενζινάδικο που του έδινε πλεονέκτημα καθώς περνούσε από εκεί με ασύλληπτη ταχύτητα (!) Περνούσε ακουμπώντας κάθε φορά ελαφρά με τις αντλίες βενζίνης... Ακουμπώντας κάθε φορά, χωρίς να εκραγούν, να χάσει τον έλεγχο ή να αποσυντεθεί το αγωνιστικό του... Και μάλλον ο θρύλος και εκείνη τη φορά ήταν αληθινός. Κάθε φορά... Κάθε φορά μέχρι να νικήσει!...
Στη Μόντσα την ίδια χρονιά, κατάφερε να περάσει με ακρίβεια χιλιοστού με 180 περίπου χλμ./ώρα ανάμεσα από δύο φλεγόμενα αγωνιστικά...
Στο σιρκουί του Ντόνινγκτον Παρκ το 1938, και αφού είχε πάρει μεταγραφή στην Auto Union, σε ένα «hairpin», δηλαδή πολύ κλειστή στροφή με λάδια, το εντόπιο είδωλο Ντικ Σίμαν είχε χάσει τον έλεγχο, αλλά ο Νουβολάρι διατήρησε τον έλεγχο μαγικά με μια... τερατώδη πλαγιολίσθιση για να κατακτήσει μια ακόμη πολύ μεγάλη νίκη.
Το Αριστούργημα…
Αποτελεί κοινή γνώση ότι η διασημότερη νίκη του Τάτσιο Νουβολάρι υπήρξε εκείνη στο μεγάλο Νίρμπουργκρινγκ το 1935, την αποκαλούμενη πίστα «Νορντσλάιφε», με μια «μουσειακή» Alfa Romeo P3, εναντίον των «διαστημικών» Mercedes και Auto Union της χιτλερικής Γερμανίας. Αφού έχασε πολύ έδαφος σε έναν ανεφοδιασμό, οδηγώντας σαν δαιμονισμένος, ανέκαμπτε πολλά δευτερόλεπτα σε κάθε γύρο, τους προσπέρασε και απέσπασε μια μεγαλειώδη νίκη.
Την επόμενη χρονιά, με την ίδια ξεπερασμένη P3 της Scuderia Ferrari, θα νικούσε τον ίδιο ανταγωνισμό σε ακόμη τέσσερις αγώνες, στη Βουδαπέστη, τη Βαρκελώνη, το Μιλάνο και το Λιβόρνο.
Η Εμμονή...
Ο Νουβολάρι τις μεγαλύτερες επιτυχίες του τις σημείωσε με τη Scuderia Ferrari του Έντζο Φεράρι. Πάντοτε συνιστούσε για τον «Κομεντατόρε», όπως ήταν το προσωνύμιο του Φεράρι, τον τέλειο οδηγό. Έγινε εμμονή για τον μεγάλο Γέρο του Μαρανέλο. Προσπάθησε να αναζητήσει τον Τάτσιο στα πρόσωπα των Μπαγκέτι (ο μόνος που έχει νικήσει το παρθενικό του Grand Prix, στη Ρεν το 1961) και Γκίνθερ, αλλά αυτός που πλησίασε τον Νουβολάρι πιο πολύ στα μάτια του Έντζο ήταν ο Ζιλ Βιλνέβ, όμως ο Βιλνέβ σε αντίθεση με τον Νουβολάρι δεν πέθανε στο κρεβάτι του σπιτιού του, αλλά στο Ζόλντερ. Σε αποτελέσματα, «ακροβατισμούς» και οδηγική αλκή τον πλησίασε πολύ ο Μίκαελ Σουμάχερ, ιδίως στα «χρυσά χρόνια» με τη Ferrari την περίοδο 2000 - 2004, αλλά ο Γερμανός υπολείπεται σαφώς σε αγωνιστικό ήθος και, συνολικά, τα κατορθώματά του είναι μικρότερα από εκείνα του Νουβολάρι, αν αντιπαραβάλουμε και τις συνθήκες...
«Ferrari sono pronto»…
Ο άνθρωπος φτάνει κάποια στιγμή σε μια ηλικία που ξεχειλίζει από ικανότητα και διάθεση να πραγματοποιήσει και άλλα πράγματα με όσο, πολύ ή λίγο ο Θεός Κρίνει, χρόνο του απομένει. Αυτό το στάδιο πιθανώς διένυε ο Νουβολάρι μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρότι η υγεία του δεν ήταν καλή, υπέφερε βλέπετε από φυματίωση την οποία δυσχέραιναν τα καυσαέρια των αγωνιστικών αυτοκινήτων που εισέπνεε, ήθελε να επιστρέψει στην ενεργό δράση και να νικήσει ξανά. «Ferrari sono pronto»… «Φεράρι, είμαι έτοιμος»... είπε στον Έντζο Φεράρι και αυτός του διέθεσε μια 166 Spyder Corsa για τα Mille Miglia του 1949...
Ο «διάβολος» έπιασε δουλειά... Προηγήθηκε κατά πολύ για μεγάλο διάστημα του αγώνα, αλλά μια βλάβη σε μια αντλία βενζίνης τον οδήγησε σε εγκατάλειψη, βυθίζοντας σε πένθος την αγωνιστική Ιταλία. «Την επόμενη φορά» τον παρηγόρησε ο Φεράρι. «Φεράρι, Τέτοιες ευκαιρίες δεν παρουσιάζονται ξανά» του απάντησε ο Νουβολάρι. Λίγους μήνες μετά θα πέθαινε...
ΤΟΡΤΟΝΑ
Η όμορφη πόλη των 30.000 κατοίκων, που εδρεύει στο γεωγραφικό διαμέρισμα του Πιεμόντε, το οποίο έχει για πρωτεύουσα το Τορίνο, είναι ο τόπος καταγωγής του θριαμβευτή του Λε Μαν το 2023, με την αθάνατη πολεμική μηχανή που ακούει στο όνομα Ferrari 499 p, Αλεσάντρο Πιεργκουίντι.
Ο άθλος του Πιεργκουίντι στο Μαν πλησιάζει πολύ τα κατορθώματα του προκατόχου του, Τάτσιο Νουβολάρι. Αλλά και πολλά δικά του στο αγωνιστικό πανόραμα των GT, στο Wec, όπου ήδη προσμετρά τρεις παγκόσμιους τίτλους Οδηγών, τις χρονιές 2017, 2021 και 2022, και σε άλλους παρεμφερείς θεσμούς.
Στο Μαν στο βρεγμένο τη νύχτα ο Αλεσάντρο, που στις φλέβες του δεν κυλάει αίμα αλλά… πάγος, γύρναγε σαν άλλος Ζιλ Βιλνέβ στο Γουότκινς Γκλεν το 1979, δέκα δευτερόλεπτα (!) το γύρο ταχύτερα από όλους τους αντιπάλους του, συμπεριλαμβανόμενης και της έτερης 499 p, με το νούμερο 50, και οδηγούς τον ταχύτατο Φουόκο και τους πάντοτε υπολογίσιμους Νίλσεν και Μολίνα…
Κάποια στιγμή ο ήρωας μας βρήκε στο διάβα του μια 488 GT Ferrari να κάνει τετ-α-κε ακριβώς μπροστά του και βγήκε επίτηδες, γυρνώντας, από την πίστα γιατί αλλιώς θα έπεφτε πάνω της…
Έμεινε καρτερικά δύο ολόκληρα λεπτά να περιμένει τον γερανό να τον βάλει ξανά στην πίστα, και, όταν ξαναπάτησε άσφαλτο, μείωσε εκ νέου τη διαφορά από τους διώκτες του.
Θα έκανε πάλι το ίδιο, γύρισε δηλαδή ξανά τον αγώνα υπέρ της Ferrari, όταν μετά από ένα προβληματικό πιτ στοπ θα έπεφτε εκ νέου πίσω, ενώ έπρεπε να κάνει reset τον τρίλιτρο V6 κινητήρα συνολικής απόδοσης 960 ίππων και σύλληψης του Κοράντο Ιότι, της 499 p.
Δικό του, ακολούθως, και το προσπέρασμα επί του Μπουεμί από την εξωτερική στα φρένα και δικό του το ιστορικό τελευταίο stint… Άθλος όχι αστεία...
Ο Πιεργκουίντι οδηγεί μανιασμένα σαν… σκύλος, και όλοι στην Τορτόνα μαρτυρούν πόσο αποφασισμένος από μικρός ήταν να πετύχει στην καριέρα του, και τα κατάφερε θαυμάσια.
...Και σίγουρα είναι ένας από τους αυθεντικούς συνεχιστές του Νουβολάρι, όπως οι Βιλνέβ, Αντρέτι, Λάουντα, Σέρτις, Αλεζί, Λεκλέρ και Σουμάχερ.
Και όλοι αυτοί έχουν ένα κοινό σημείο: τη θρυλική Scuderia Ferrari...